201601.08
0
0

Odpowiedzialność członków rady nadzorczej

Zasiadanie w radzie nadzorczej wiąże się z odpowiedzialnością. Warszawska kancelaria adwokacka Kurpisz i Ziobrowski doradza członkom rad nadzorczych.

Wiele osób uważa, że zasiadanie w radzie nadzorczej działającej czy to w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością czy w spółce akcyjnej nie rodzi żadnej odpowiedzialności. Błędnie przyjmuje się, że jedynie członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność z tytułu sprawowanej funkcji.

Otóż nie. Obowiązujące przepisy przewidują również odpowiedzialność, między innymi, członków rady nadzorczej. Kodeks spółek handlowych w art. 293, w odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz w art. 483, w odniesieniu do spółki akcyjnej, określa jakie osoby i członkowie których organów ponoszą odpowiedzialność za swoje działania. Członkowie rady nadzorczej, tak jak członkowie zarządu, komisji rewizyjnej oraz likwidatorzy, odpowiadają wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponoszą winy.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przeważa pogląd, że odpowiedzialność członków organów (w tym członków rady nadzorczej) ma charakter odszkodowawczej odpowiedzialności ex contractu, tj. oparta jest na istniejącej między spółką, a członkiem jej organu więzi zobowiązaniowej, której naruszenie skutkuje odpowiedzialnością odszkodowawczą (wyrok SN z 24 września 2008 r., II CSK 118/08).

Należy podkreślić, że odpowiedzialność cywilnoprawna członków rady nadzorczej względem spółki, będzie miała miejsce wyłącznie w przypadku działania lub zaniechania niezgodnego z prawem lub umową spółki oraz gdy takie działanie lub zaniechanie jest zawinione. Odpowiedzialność na zasadzie winy w przeciwieństwie do odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, umożliwia członkom organów na wykazanie braku zawinienia a co za tym idzie na uchylenia się od odpowiedzialności.

Wykonywanie obowiązków przez członków rady nadzorczej jak i pozostałych organów spółki, powinno odbywać się z zachowaniem należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru ich działalności. Niezachowanie powyższego skutkować może odpowiedzialnością odszkodowawczą wobec spółki, niezależnie od tego czy działania takie były sprzeczne z prawem lub postanowieniami umowy spółki.

Przepisy Kodeksu spółek handlowych nie są jedynymi określającymi odpowiedzialność członków rady nadzorczej. Zastosowanie ma również znowelizowanym z dniem 23 września 2015 r. art. 4a Ustawy o rachunkowości, który przewiduje, że „(…) członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostki są zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe, skonsolidowane sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z działalności oraz sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej spełniały wymagania przewidziane w ustawie oraz (…) odpowiadają solidarnie wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem stanowiącym naruszenie powyższego obowiązku”.

Mając na uwadze powyższe przepisy oraz coraz powszechniejszą praktykę pociągania członków organów spółki do odpowiedzialności, przed wyrażeniem zgody na powołanie do organu pamiętać należy nie tylko o korzyściach płynących ze sprawowanej funkcji  lecz również o konsekwencjach w przypadku niedopełnienia obowiązków.